Dieta eliminacyjna jest podstawową metodą diagnostyczną przy podejrzeniu niepożądanej reakcji na pokarm u psa lub kota. Stosuje się ją przede wszystkim wtedy, gdy zwierzę ma przewlekły świąd, nawracające zapalenia uszu, zmiany skórne, wylizywanie łap, biegunki, wymioty, wzdęcia albo niestabilną konsystencję kału. Sama zmiana karmy na produkt opisany jako „hypoalergiczny” nie wystarcza. Próba musi być przeprowadzona konsekwentnie, przez odpowiednio długi czas i pod nadzorem lekarza weterynarii.
Na czym polega dieta eliminacyjna?
Celem jest czasowe usunięcie z jadłospisu wszystkich składników, z którymi organizm zwierzęcia miał wcześniej kontakt, a następnie ocena, czy objawy ustąpią. Najczęściej wybiera się karmę weterynaryjną opartą na białku hydrolizowanym albo na nowym źródle białka, którego pies lub kot wcześniej nie jadł.
W białku hydrolizowanym cząsteczki są rozłożone na mniejsze fragmenty, co zmniejsza prawdopodobieństwo ich rozpoznania przez układ odpornościowy. Dieta z nowym białkiem może natomiast opierać się na mniej typowym rodzaju mięsa, ale jej skuteczność zależy od dokładnej historii żywienia. Jeśli zwierzę wcześniej otrzymywało dany składnik choćby w smakołykach, gryzakach lub karmach uzupełniających, nie jest on już rzeczywiście nowy.
Jak długo powinna trwać próba?
Przy objawach skórnych dietę zwykle prowadzi się przez 8–12 tygodni. Poprawa ze strony przewodu pokarmowego może pojawić się wcześniej, ale zbyt szybkie zakończenie próby grozi błędnym wynikiem. Przez cały okres zwierzę powinno otrzymywać wyłącznie wybraną karmę oraz wodę.
Nie wolno podawać smakołyków, resztek ze stołu, gryzaków, past smakowych ani suplementów zawierających białka lub dodatki smakowe niewchodzące w skład diety. Trzeba również sprawdzić skład aromatyzowanych leków, past do zębów i preparatów przeciwpasożytniczych. Nawet niewielka ilość innego pokarmu może zakłócić wynik wielotygodniowej próby.
Dlaczego potrzebna jest próba prowokacyjna?
Sama poprawa po zmianie karmy nie potwierdza jeszcze alergii pokarmowej. Objawy mogły zmniejszyć się z innych powodów, np. po leczeniu wtórnej infekcji skóry albo zmianie warunków środowiskowych. Dlatego po uzyskaniu wyraźnej poprawy lekarz może zalecić ponowne podanie wcześniejszej karmy. Nawrót objawów po prowokacji, a następnie ich ponowne ustąpienie po powrocie do diety eliminacyjnej, znacznie zwiększa wiarygodność rozpoznania.
Testy z krwi, sierści lub śliny nie zastępują prawidłowo przeprowadzonej próby eliminacyjno-prowokacyjnej. W diagnostyce alergii pokarmowej nadal jest ona metodą referencyjną.
Dieta domowa wymaga dokładnego bilansowania
Dieta eliminacyjna może być przygotowywana w domu, ale nie powinna składać się przez wiele tygodni wyłącznie z mięsa i jednego dodatku węglowodanowego. Taki jadłospis szybko prowadzi do niedoborów wapnia, witamin, mikroelementów i niezbędnych kwasów tłuszczowych. U kotów szczególnie ważne jest prawidłowe pokrycie zapotrzebowania na taurynę.
Produkty DOLFOS PETS przeznaczone do uzupełniania diet naturalnych, eliminacyjnych i BARF dostępne są m.in. Dolvit Taurine, będący źródłem tauryny, oraz Vetcal D3, dostarczający wapnia, witamin i wybranych aminokwasów. Takie preparaty powinny być jednak dobierane indywidualnie do receptury. Nie należy wprowadzać ich samodzielnie w trakcie próby, ponieważ każdy dodatkowy składnik może utrudnić ocenę jej wyniku.
Czy podczas diety można stosować preparaty na skórę i alergię?
DOLFOS PETS oferuje m.in. Dolvit Allergy, przeznaczony do wspierania organizmu przy alergiach różnego pochodzenia, oraz Dolvit Omega, wspomagający funkcje skóry przy dermatozach i nadmiernym wypadaniu sierści. Mogą one być elementem postępowania u zwierzęcia ze zmianami skórnymi, ale ich użycie podczas diagnostycznej diety eliminacyjnej powinno zostać uzgodnione z lekarzem. Preparat może zawierać dodatki smakowe lub składniki, które wpłyną na wynik próby.
Prawidłowo przeprowadzona dieta eliminacyjna wymaga więc nie tylko dobrania odpowiedniej karmy, lecz przede wszystkim pełnej konsekwencji. Kluczowe są dokładna historia żywienia, wykluczenie wszystkich dodatkowych źródeł pokarmu, odpowiednio długi czas próby oraz kontrolowana prowokacja. Bez tych elementów nawet dobra dieta może nie przynieść wiarygodnej odpowiedzi.
